Sprawa rozwodowa

Rozpatrywanie wniosku o unieważnienie małżeństwa uzależnione jest od przepisów regulujących, zawartych w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Nie należy jednakże mylić faktu unieważnienia związku małżeńskiego od popularnego rozwodu lub separacji, ponieważ stan ten okazuje się nieco odmiennym w swych konsekwencjach i restrykcjach, które spotkają dotychczasowych współmałżonków.

Wyrok, na mocy którego unieważnia się związek małżeński jest konstytutywny. Oznacza to, iż do czasu, kiedy nie stanie się on prawomocnym, małżeństwo zawarte wbrew zakazom istnieje i podlega pełnej ochronie prawnej. Odrębne przepisy prawne stosuje się tutaj w zakresie wzajemnego stosunku współmałżonków do siebie, wspólnych małoletnich dzieci oraz w przypadku rozpatrywania rozdzielności majątkowej oraz obowiązku alimentacyjnego.

Przejdźmy zatem do omówienia poszczególnych przyczyn, na podstawie których można ubiegać się o sądowe unieważnienie związku małżeńskiego. Standardowo, podzielić je można na następujące grupy:

I PRZESZKODY MAŁŻEŃSKIE
- wiek poniżej 18 lat,
- całkowite ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków,
- stwierdzona i leczona choroba psychiczna,
- bigamia lub poligamia,
- pokrewieństwo w linii prostej lub rodzeństwo,
- powinowactwo w linii prostej,
- przysposobienie partnera.

II WADY OŚWIADCZEŃ WOLI O WSTĄPIENIU W ZWIĄZEK MAŁŻEŃSKI
- brak świadomości podejmowanej decyzji,
- błędne określenie tożsamości jednego z małżonków,
- wymuszone małżeństwo, czyli innymi słowy wpływ bezprawnych gróźb jednego z małżonków lub osoby postronnej na wyrażenie woli, w przypadku, kiedy z okoliczności jednoznacznie wynika, że osoba składająca oświadczenie woli mogła się obawiać, iż jej samej lub innej osobie może grozić niebezpieczeństwo osobiste.

III NIEDOSTATKI PEŁNOMOCNICTWA UDZIELONEGO DO ZAWARCIA MAŁŻEŃSTWA
- brak zezwolenia instancji sądu na złożenie oświadczeni o wstąpieniu w związek małżeński poprzez pełnomocnika,
- nieważne pełnomocnictwo,
- pełnomocnictwo skutecznie odwołane.

Przyznanie unieważnienia małżeństwa następują zależnie od określonej przyczyny. Warto także pamiętać, iż powództwo w sprawie o unieważnienie związku małżeńskiego zawsze, zamiast jednego ze współmałżonków osobiście, może wytoczyć prokurator. Pokrewnym problemem, związanym z unieważnieniem małżeństwa jest także tak zwana konwalidacja, czyli przypadek, kiedy mamy do czynienia z zakazaną okolicznością, pozwalającą na sądowne rozwiązanie małżeństwa. Przyczyny konwalidacji są bardzo zbliżone do wyszczególnionych powyżej, jednakże sam proces w tym przypadku będzie wyglądał nieco odmiennie.